Auteursrecht en A.I.

Maar er zit juridisch een belangrijke nuance in.

1. U tegenover OpenAI

Als u ChatGPT bijvoorbeeld een artikel, illustratie, ontwerp, gedicht of afbeelding laat maken, zegt OpenAI:

u behoudt uw rechten op wat u invoert en u bent eigenaar van de output.

Dat staat in de Europese voorwaarden die op 16 januari 2026 zijn bijgewerkt.

Dus OpenAI kan niet simpelweg zeggen: "die afbeelding of dat artikel is van ons."

2. Maar "eigenaar van de output" is niet hetzelfde als "auteursrechthebbende"

Dit is vooral in Nederland en de EU belangrijk. Voor auteursrechtelijke bescherming moet in beginsel sprake zijn van menselijke creatieve keuzes: het werk moet een uitdrukking zijn van de eigen intellectuele schepping van een auteur. Het Europees Parlement constateert dat de EU nog geen aparte auteursrechtregels heeft voor AI-gegenereerde werken en dat de bestaande Europese rechtspraak sterk uitgaat van menselijke creativiteit.

Daarom geldt grofweg:

De Europese Commissie vat het principe vergelijkbaar samen: een puur door AI gemaakt werk zonder menselijke creatieve keuzes kwalificeert niet vanzelf voor auteursrecht; bij significante menselijke creatieve inbreng kan dat anders zijn en moet het per geval worden beoordeeld.

3. Dit is vooral belangrijk bij AI-afbeeldingen

Stel dat u mij opdracht geeft een panorama van 3840 × 1000 pixels te maken, waarbij u precies bepaalt:

• compositie;
• kleuren;
• plaatsing van camera's en objecten;
• belichting;
• perspectief;
• achtergrond;
• uitsneden;
• en u vervolgens meerdere versies laat aanpassen en zelf elementen toevoegt.

Dan is uw menselijke creatieve bijdrage aanzienlijk groter dan bij iemand die alleen zegt: "maak een mooie foto van Amsterdam."

Toch bestaat er momenteel geen simpele regel zoals "vijf prompts = auteursrecht". Het gaat uiteindelijk om de vraag of uw persoonlijke creatieve keuzes voldoende in het uiteindelijke werk tot uitdrukking komen. De EU benadrukt juist dat dit bij AI-ondersteund werk een beoordeling per geval is.

4. Anderen kunnen soms iets vergelijkbaars krijgen

OpenAI waarschuwt bovendien expliciet dat AI-output niet noodzakelijk uniek is. Andere gebruikers kunnen een soortgelijke of soms sterk vergelijkbare output ontvangen. Uw rechten op uw output geven u daarom geen eigendomsrecht op de output van een andere gebruiker.

5. En bestaande auteursrechten blijven bestaan

U mag een ChatGPT-product ook niet zomaar gebruiken wanneer het rechten van iemand anders schendt. OpenAI stelt dat de gebruiker verantwoordelijk blijft voor de inhoud en dat de diensten niet mogen worden gebruikt om rechten van derden te schenden.

Mijn praktische conclusie voor Nederland: als ChatGPT iets volledig zelfstandig genereert, kunt u het volgens de overeenkomst met OpenAI gebruiken, maar het is onzeker of u anderen auteursrechtelijk kunt verbieden het te kopiëren. Naarmate u zelf meer creatieve beslissingen neemt — bijvoorbeeld eigen fotografie, selectie, montage, compositie, teksten, nabewerking en vormgeving — wordt uw aanspraak op auteursrecht aanzienlijk sterker.

Voor uw eigen fotografie en vormgeving is dat onderscheid dus bijzonder relevant: een eigen foto die u met AI bewerkt blijft iets heel anders dan een afbeelding die geheel door AI wordt gegenereerd.

Als u wilt, kan ik ook precies uitleggen wie het auteursrecht heeft op de afbeeldingen die u hier met ChatGPT laat maken en vervolgens op beeld.net publiceert. Dat is juridisch een interessante combinatie van uw prompts, uw eigen foto's en AI-generatie.